• Wojewódzka ewidencja zabytków /
  • Pojazdy zabytkowe w wojewódzkiej ewidencji zabytków

Opis procedury

  • Warunki

    Jakie warunki musi spełnić obiekt, żeby włączyć go do wojewódzkiej ewidencji zabytków ruchomych techniki


    Podczas kwalifikowania kart ewidencyjnych pojazdów zabytkowych do włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków bierze pod uwagę zapisy:

    • ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2067 z późn. zm.), tj.: art. 3. ust. 1 (...) rzecz ruchoma, będąca dziełem człowieka lub związana z jego działalnością i stanowiąca świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową, art. 6. ust. 1, pkt 2 lit. d. (...) ruchomy zabytek techniki to środek transportu taki który świadczy o kulturze materialnej, charakterystycznej dla dawnych i nowych form gospodarki, dokumentującymi poziom nauki i rozwoju cywilizacyjnego,
    • rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. Nr 113, poz. 661 z 2011 r.),
    • wytycznych zawartych w piśmie Departamentu Ochrony Zabytków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, znak: DOZ-SK.050.20.2017 ZM. z 12 lutego 2018 r.,
    • zarządzenia wewnętrznego ŚWKZ w Katowicach nr 9/2017 z dnia 09.06.2017 r. w sprawie zasad włączania karty ewidencyjnej pojazdu do wojewódzkiej ewidencji zabytków ruchomych.

     W szczególności zaś są to następujące elementy: 

    - prawidłowo opracowaną dokumentację, prezentującą odpowiedni poziom merytoryczny (opracowaną zgodnie z instrukcją NID),

    - ustawowe zasady zakwalifikowania pojazdu jako obiektu zabytkowego:

    1. przedstawiona dokumentacja – karta ewidencyjna ruchomego zabytku techniki i ewentualnie opinia opracowana przez rzeczoznawcę samochodowego winna uzasadniać, że opisywany pojazd jest zabytkiem, czyli zgodnie z art. 3 ustawy o ochronie zabytków (Dz.U. z 2020 poz. 282), jest świadectwem minionej epoki.

    2. biorąc pod uwagę potrzebę wprowadzania zgodności stosowanych przez ŚWKZ kryteriów włączania kart ewidencyjnych pojazdów do wojewódzkiej ewidencji zabytków z przepisami unijnymi, ŚWKZ za kryterium wiekowe dla pojazdów zabytkowych, przyjmuje wiek minimum 30 lat od daty produkcji pojazdu.

    Kryterium to zostało określone na podstawie rozporządzenia wykonawczego z dnia  1 stycznia 2014 r., zmieniającego w sposób znaczący I załącznik do Rozporządzenia nr 2658/87 w sprawie Nomenklatury Taryfowej i Statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (kryteria noty wyjaśniające do kodu CN 9705 00 00 – Dz.U.UE.2011.137.1 Noty wyjaśniające do Nomenklatury scalonej taryfowej (2011/c 137/01) (Dz.U. UE C z dnia 6 maja 2011 r.),  w których jasno zostały określone warunki i kryteria, jakie powinien spełniać pojazd mechaniczny, aby mógł być uznany za kolekcjonerski, czyli, takie jak:

    • pozostający w swoim oryginalnym stanie, bez znacznych zmian podwozia, układu kierowniczego lub hamulcowego, silnika itp.,
    • będący modelem lub typem, którego się już nie produkuje,
    • będący stosunkowo rzadki,
    • nie może być normalnie stosowany do jego oryginalnego celu,
    • będący przedmiotem specjalnych transakcji poza normalnym handlem podobnymi artykułami użytkowymi,
    • posiadający znaczną wartość rynkową,
    • mający co najmniej 30 lat,

    Pozycja ta obejmuje również przedmioty kolekcjonerskie – w tym pojazdy silnikowe i wszelkiego rodzaju środki transportu lądowego, wodnego czy powietrznego, niezależnie od daty ich produkcji, które – co może zostać udowodnione – brały udział w wydarzeniach historycznych.

    warunki historyczne: czas wyprodukowania pojazdu, czas zakończenia produkcji danego modelu, fakt zamknięcia fabryki produkującej dane marki. Przyjmuje się w myśl ustawy ubezpieczeniowej kryteria wiekowe pojazdów historycznych, jednakże należy pamiętać, że nie każdy pojazd, który spełnił wymóg produkcji przed 40 laty będzie włączony do ewidencji zabytków. Znacznie ważniejszym kryterium w kwalifikacji pojazdu jako zabytkowy, jest ocena stopnia kompletności pojazdu oraz jego oryginalność, rozumiana jako zbiór elementów, części i podzespołów przewidzianych przez producenta dla danej marki, modelu czy typu pojazdu,

    warunki techniczne: ilość wyprodukowanych egzemplarzy opisywanego w karcie typu pojazdu w celu oceny masowości produkcji, a także oceny z którego etapu produkcji pochodzi pojazd. Ponadto ocenie podlega nasycenie rynku samochodowego pod kątem trwałości technicznej pojazdów. Jest ona zależna od jakości zastosowanych materiałów i od stopnia skomplikowania konstrukcji technicznych zastosowanych w pojazdach. Np. pojazdy z okresu PRL, produkowane w nieistniejących już fabrykach były samochodami typowo „mechanicznymi”, w których stosowano rozwiązania obecnie nie stosowane w produkcji. Dlatego są świadectwem minionej epoki. Ponadto stosowane materiały były mało trwałe, dlatego stopień nasycenia nimi rynku jest niewielki. Nie mają one również kontynuacji w modernizowanych, kolejnych modelach, w przeciwieństwie do marek zachodnich. Natomiast pojazdy np. typu Mercedes, Volkswagen, nie dość, że były produkowane masowo, to wykonane są z trwalszych materiałów i nasycenie rynku tego typu pojazdami jest dosyć duże, ze względu na dużą trwałość techniczną, dlatego do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków mogą być włączane pojedyncze karty egzemplarzy danego typu. W przypadku pojazdów takich marek, egzemplarze które posiadają wyjątkowe wartości dla historii motoryzacji i mają przynajmniej 25 lat należy kwalifikować jako pojazdy unikatowe, a nie zabytkowe. W przypadku oceny wartości historycznej przedmiotów multiplikowanych znaczenie ma ilość egzemplarzy wytworzonych z jednej matrycy (wzoru). Należy zwrócić przy tym uwagę, że im mniej wytworzonych egzemplarzy, tym mniejsze szanse przetrwania reprezentantów danego wzoru do naszych czasów. Zależność ta sprawdza się w przypadku wszelkiego rodzaju zabytków techniki, np. samochodom typu Mikrus – MR 300 (wyprodukowano 1705 sztuk tego modelu) znacznie trudniej dotrwać do naszych czasów niż „maluchom” (3 318 674 sztuki), czy „garbusom” (ok. 25 mln. sztuk).

    masowa produkcja jest przeciwwskazaniem do włączania kolejnych egzemplarzy do WEZ. Ze względu na masową produkcję pojazdów oraz różnorodność modeli, a także cel dokumentacyjny do wojewódzkiej ewidencji zabytków mogą być włączone jedynie pojedyncze karty egzemplarzy poszczególnych modeli spełniających kryteria wiekowe ustawy ubezpieczeniowej i przepisów unijnych. Włączanie do ewidencji kart takich samych obiektów, które nie posiadają różniących je cech świadczących o wartościach naukowych, historycznych i artystycznych nie jest uzasadnione, szczególnie z punktu widzenia interesu społecznego.

    Na podstawie wnikliwej oceny wskazanych powyżej dokumentów oraz uwarunkowań, ŚWKZ dokonuje rozstrzygnięcia czy włączyć kartę ewidencyjną do wojewódzkiej ewidencji zabytków czy też odmówić włączenia. Odmowa włączenia nie blokuje możliwości rejestracji pojazdu wyrejestrowanego, gdyż według prawa o ruchu drogowym:

    Art. 79 ust. 4. Pojazd wyrejestrowany nie podlega powtórnej rejestracji, z wyjątkiem pojazdu:

    1) odzyskanego po kradzieży;

    2) zabytkowego;

    3) mającego co najmniej 25 lat uznanego przez rzeczoznawcę samochodowego za unikatowy lub mający szczególne znaczenie dla udokumentowania historii motoryzacji;

    4) ciągnika i przyczepy rolniczej;

    5) wywiezionego z kraju lub zbytego za granicą, o którym mowa w ust. 1 pkt 3.

  • Od czego zacząć?
  • Wypełnienie i złożenie wniosku

    Podczas wypełniania wniosku pamiętaj, żeby wypełnić go w całości. Jeśli pominiesz kilka rubryk, urząd wezwie Cię do uzupełnienia wniosku i wydłuży to niepotrzebnie procedurę. 

    Wniosek o włączenie karty ewidencyjnej ruchomego zabytku techniki do wojewódzkiej ewidencji zabytków ruchomych

    Załączniki do wniosku:

    • 2 egzemplarze karty ewidencyjnej ruchomego zabytków techniki 

     

    Pamiętaj, żeby dobrze wypełnić dane kontaktowe. Podanie numeru telefonu ułatwi urzędowi kontakt z Tobą. 

  • Pisma w trakcie procedury

    Wezwanie do uzupełnienia

    Wezwanie do uzupełnienia może przyjść do Ciebie w kilku przypadkach, m.in.:

    • jeśli nie uzupełniłeś dokładnie wniosku (np. brakuje podpisu, terminów)
    • brakuje załaczników do wniosku (karty ewidencyjnej)
    • złożona karta ewidencyjna zawiera braki lub błędy konieczne do sprostowania

     

    Pamiętaj! Jeśli nie uzupełnisz wniosku, urzędnik ma prawo pozostawić Twój wniosek bez rozpatrzenia. 

  • Otrzymanie decyzji

    Procedura może zakończyć się następującymi decyzjami:

    • włączeniem karty ewidencyjnej ruchomego zabytku techniki do wojewódzkiej ewidencji zabytków ruchomych - karta ewidencyjna włączana jest do ewidencji, a drugi egzemplarz przesyłany do Narodowego Instytutu Dziedzictwa
    • odmową włączenia karty ewidencyjnej ruchomego zabytku techniki do wojewódzkiej ewidencji zabytków ruchomych - jeśli pojazd nie spełnia warunków wpisania do ewidencji

     

    Wnioskodawca nie ponosi żadnych opłat dot. włączenia pojazdu do wojewódzkiej ewidencji pojazdów zabytkowych

WOJEWÓDZKI URZĄD OCHRONY ZABYTKÓW W KATOWICACH

ul. Francuska 12
40 - 015 Katowice
 
tel.: 32 253 77 88 lub 32 253 77 98/ fax wewn. 13
email: sekretariat@wkz.katowice.pl
 
sekretariat: wewn. 11
biuro podawcze: wewn. 20
 
Godziny urzędowania:
poniedziałek - piątek 8.00 - 15.00
 

WOJEWÓDZKI URZĄD OCHRONY ZABYTKÓW W KATOWICACH - DELEGATURA W BIELSKU-BIAŁEJ

ul. Powstańców Śląskich 6 
43 - 300 Bielsko Biała 
 
tel./fax 33 812-37-74 
email: delegaturabb@wkz.katowice.pl
 
Godziny urzędowania:
poniedzialek - piątek 8.00 - 15.00
 

WOJEWÓDZKI URZĄD OCHRONY ZABYTKÓW W KATOWICACH - DELEGATURA W CZĘSTOCHOWIE

ul. Mirowska 8 
42 - 217 Częstochowa 
 
tel./fax 34 365-16-38 
email: delegaturaczwa@wkz.katowice.pl
 
Godziny urzędowania:
poniedziałek - piątek 8:00 - 15:00

SŁUŻBA CYWILNA

BIULETYN INFORMACJI PUBLICZNEJ

NARODOWY INSTYTUT DZIEDZICTWA